TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ XÂY DỰNG CHI BỘ ĐẢNG

Email In PDF.

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ XÂY DỰNG CHI BỘ ĐẢNG

ThS. Trần Ngọc Sáng
Khoa Xây dựng Đảng

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Có thể nói, Đảng Cộng sản Việt Nam chính là đứa con tinh thần mà Người dành toàn bộ tâm huyết, trí tuệ và cả niềm hi vọng của cả cuộc đời mình để xây dựng và vun đắp. Trong Di chúc, giữa trăm công nghìn việc cần dặn dò, Người vẫn "trước hết nói về Đảng". Chỉ một chi tiết đó thôi cũng đủ thấy được những trăn trở của Người đối với hoạt động của Đảng như thế nào, nhất là khi Người sắp vĩnh viễn đi xa.

Trong các nội dung về xây dựng Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng vấn đề xây dựng chi bộ. "Theo thống kê, trong bộ Hồ Chí Minh Toàn tập (15 tập), có 128 tài liệu Hồ Chí Minh sử dụng từ chi bộ và Người đã viết 5 bài riêng về chi bộ, trong đó có 3 bài nói riêng cho chi bộ nông thôn. Trong 10 tài liệu nói trực tiếp về xây dựng chi bộ, có tới 6 tài liệu được viết trong thời kỳ năm 1965 - 1969. Từ đó cho thấy, Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng việc xây dựng chi bộ của Đảng". [1] Điều này rất dễ hiểu, bởi vì theo quan niệm của Người: "Chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt" [2] và "Đảng mạnh là do các chi bộ mạnh". [3]

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, muốn xem xét, đánh giá hoạt động của một chi bộ, thì hãy xem xét kết quả công tác của địa phương, cơ quan, đơn vị. Đó chính là "cái thước đo sự lãnh đạo của Đảng". [4] Có nghĩa là địa phương nào, cơ quan, đơn vị nào mà kết quả công tác tốt, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao, được nhân dân tin yêu, cảm phục, thì đó chi bộ ở nơi đó chính là chi bộ tốt. Ngược lại, những nơi nào mà kết quả công tác kém, đời sống người dân chậm được cải thiện, cán bộ, đảng viên không được nhân dân tin yêu, kính phục, thì chắc chắn chi bộ nơi đó không thể tốt được.

Từ phân tích trên, có thể thấy rõ trong tư tưởng của Người, sự lãnh đạo của Đảng không phải là một cái gì xa xôi, trừu tượng mà luôn phải thiết thực, gắn chặt với thực tế cuộc sống, không tách rời hiện thực khách quan. Vì vậy, xây dựng chi bộ không cần phải dùng những từ ngữ khoa trương, không cần phải đặt ra lắm vấn đề phức tạp. Người chỉ rõ, xây dựng một chỉ bộ chỉ cần hướng đến tiêu chuẩn "bốn tốt" là đã đủ. Tiêu chuẩn "bốn tốt" bao gồm các nội dung cụ thể như sau:

Thứ nhất, đảng viên phải gương mẫu trong mọi công việc, liên hệ chặt chẽ với quần chúng, nội bộ thật sự đoàn kết. Gương mẫu là yêu cầu thường xuyên đối với bất cứ cán bộ, đảng viên nào. Đây cũng là cơ sở để xây dựng, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng. Do đó các chi bộ cần chống thói "nói nhiều làm ít", hoặc "nói một đàng làm một nẻo". Gần gũi, gắn bó với quần chúng nhân dân cũng là cơ sở cho sự tồn tại và phát triển bền vững của Đảng, là cội nguồn sức mạnh của Đảng, giúp Đảng hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình trước Tổ quốc, trước nhân dân. Bên cạnh đó, để có chi bộ tốt thì nội bộ Đảng phải thật sự đoàn kết, thống nhất, xứng đáng đóng vai trò là hạt nhân quy tụ mọi tầng lớp, giai cấp trong nhân dân để hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ cách mạng đặt ra.

Thứ hai, chi bộ phải chấp hành tốt đường lối của Đảng, lãnh đạo tốt các hoạt động chuyên môn tại các địa phương, cơ quan, đơn vị. Nghị quyết, chỉ thị của Đảng là sự cụ thể hóa cương lĩnh, lý tưởng của Đảng trong từng giai đoạn cách mạng, đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên, tổ chức Đảng phải tiến hành quán triệt, thực hiện nghiêm chỉnh. Việc quán triệt này phải được biểu hiện bằng việc nhận thức sâu sắc và vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối của Đảng vào điều kiện cụ thể của địa phương, cơ quan, đơn vị, từ đó hình thành nên các chủ trương lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn đem lại hiệu quả cao trong thực tiễn.

Thứ ba, các thành viên chi bộ phải một lòng một dạ phục vụ nhân dân, thiết thực chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Suốt đời phấn đấu hi sinh vì sự nghiệp giải phóng nhân dân, vì sự nghiệp xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở nước ta, đó là mục tiêu, là lý tưởng, là lẽ sống của mỗi đảng viên. Vì vậy trong xây dựng chi bộ, cần phải thường xuyên quán triệt đến từng đảng viên nhận thức rõ vai trò của bản thân là "công bộc" của nhân dân, hết mình chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân.

Thứ tư, chi bộ phải thường xuyên được củng cố và phát triển. Muốn làm tốt sứ mệnh lãnh đạo quần chúng, trước hết chi bộ phải thường xuyên được củng cố về mọi mặt, đảm bảo chấp hành kỷ luật Đảng một cách nghiêm minh, đoàn kết thống nhất chặt chẽ. Bên cạnh đó, một chi bộ tốt cũng phải rất chú trọng công tác phát triển Đảng, đảm bảo cho chi bộ đủ mạnh cả về chất và lượng, đáp ứng mọi yêu cầu nhiệm vụ đặt ra.

Để thực hiện được các tiêu chuẩn trên thì trước hết các chi bộ phải phát huy được vai trò của đội ngũ đảng viên. Đối với vấn đề này, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: "Muốn trở thành chi bộ “bốn tốt”, trước hết đảng viên phải gương mẫu, làm đúng chính sách, thật sự tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân, lắng nghe ý kiến của quần chúng thì mới được dân tin, dân phục, dân yêu. Như vậy công việc khó mấy cũng làm được”. [5] Ngược lại, “chi bộ kém là vì đảng viên và cán bộ không một lòng một dạ phục vụ nhân dân; không lãnh đạo nhân dân tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm. Một số đảng viên và cán bộ còn mang nặng những thói xấu như tham ô, ích kỷ…họ đã không làm kiểu mẫu tốt, mà lại nêu gương xấu”. [6]

Thực tế hiện nay, công tác xây dựng chi bộ đã được các cấp ủy Đảng từ trung ương tới địa phương quan tâm thực hiện và nhìn chung đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần củng cố nhiềm tin của nhân dân với Đảng. Tuy nhiên, công tác này tại một số nơi cũng bộc lộ nhiều bất cập, thậm chí yếu kém: Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên vẫn còn tồn tại; một số chi bộ mất dân chủ, mất đoàn kết, tính chiến đấu kém, kỷ luật Đảng lỏng lẻo, năng lực lãnh đạo thấp; vấn đề phát triển đảng nhiều nơi cũng còn chạy theo chỉ tiêu số lượng, chưa quan tâm đến chất lượng đảng viên... Tất cả những điều này làm cho uy tín của một số chi bộ nói riêng và uy tín của Đảng nói chung bị ảnh hưởng nghiêm trọng, tạo sơ hở cho kẻ thù lợi dụng xuyên tạc, chống phá. Chính vì vậy, việc tuyên truyền, ôn tập lại những nội dung mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy về xây dựng chi bộ "bốn tốt" thực sự là một việc làm cần thiết và có ý nghĩa to lớn, góp phần khắc phục những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng chi bộ hiện nay.

Nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng chi bộ xuất phát từ nhiều phía, tuy nhiên nguyên nhân cơ bản nhất, chủ yếu nhất vẫn là nguyên nhân chủ quan, đó là do các chi bộ đã quản lý không tốt đảng viên và bản thân một bộ phận đảng viên đã thiếu sự tu dưỡng, rèn luyện đúng cách. Do đó, để xây dựng các tiêu chuẩn của chi bộ "bốn tốt" theo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay, cần thực hiện tốt một số nội dung như sau:

Một là, phải triệt để thực hành dân chủ, thực hiện nghiêm túc tự phê bình và phê bình trong chi bộ. Thực hành tốt tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt chi bộ sẽ không ngừng xây dựng, củng cố niềm tin của quần chúng với Đảng, tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng. Tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt chi bộ cần tuân thủ và thực hiện dựa trên các nguyên tắc được đề cập trong Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng; tôn trọng và bảo vệ lợi ích của Đảng, tiến hành có tổ chức; tránh lợi dụng phê bình để đả kích cá nhân, gây mất đoàn kết nội bộ.

Hai là, triển khai kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động của các chi bộ, kịp thời ngăn chặn, đẩy lùi các biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống. Cấp ủy cấp trên cũng như cấp ủy chi bộ cần có nghị quyết lãnh đạo sát đúng và thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra, giám sát. Thông qua kiểm tra, giám sát, sẽ quản lý chặt chẽ từng cán bộ, đảng viên ở nơi công tác, nơi cư trú và khi công tác xa đơn vị; đồng thời phát hiện và xử lý kịp thời những đảng viên không đủ tư cách, thoái hóa, biến chất về đạo đức, lối sống và những phần tử cơ hội, bất mãn trong Đảng.

Ba là, đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Sinh hoạt chi bộ có vị trí quan trọng trong việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Muốn nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt chi bộ, cần đặc biệt coi trọng ba tính chất sinh hoạt Đảng trong các chi bộ: tính lãnh đạo, tính chiến đấu và tính giáo dục. Ba tính chất trên có mối quan hệ biện chứng thống nhất, cho nên phải thực hiện đồng bộ mới có kết quả. Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ cần thường xuyên cải tiến và đổi mới nội dung sinh hoạt. Có thể phân loại hình thức sinh hoạt chi bộ thành ba vấn đề: sinh hoạt chính trị (bàn và ra các nghị quyết, quyết định lãnh đạo); sinh hoạt học tập (nghiên cứu, quán triệt, thảo luận các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghe thông tin thời sự trong nước và quốc tế) và sinh hoạt tự phê bình và phê bình. Tùy nội dung sinh hoạt mà cấp ủy chi bộ lựa chọn hình thức sinh hoạt cho phù hợp.

Bốn là, xây dựng đội ngũ đảng viên vững mạnh, có chất lượng cao, số lượng phù hợp. Xây dựng đội ngũ đảng viên ở chi bộ cần chú trọng cả số lượng và chất lượng, trong đó lấy chất lượng làm chính. Thực tế cho thấy, chi bộ, tổ chức cơ sở đảng nào chất lượng đảng viên thấp thì cơ sở đảng ở đó yếu kém, không phát huy được dân chủ trong Đảng và trong quần chúng, phong trào mọi mặt cũng sút kém. Muốn nâng cao chất lượng đảng viên, ngoài việc quản lý, giáo dục của tổ chức đảng, còn phải có sự tự phấn đấu, rèn luyện của bản thân mỗi đảng viên. Đi đôi với việc nâng cao chất lượng đảng viên là phải không ngừng kiện toàn đội ngũ cấp ủy, chi bộ, từ đó mới có thể không ngừng xây dựng, củng cố chi bộ, thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

Năm là, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong xây dựng chi bộ. Trong mối quan hệ Đảng - Dân, quần chúng là người giám sát rất chặt chẽ, công tâm mọi hoạt động của chi bộ, hành vi, phẩm chất đạo đức, lối sống, năng lực của cán bộ, đảng viên. Thông qua đó, nhân dân kịp thời góp ý xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên; chủ trương, biện pháp thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ; bổ sung nguồn lực ưu tú nhất trong quần chúng nhân dân vào Đảng; phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của quần chúng nhân dân trong xây dựng địa phương, đất nước. Do đó, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong xây dựng chi bộ cũng là một nội dung rất quan trọng và cần thiết.

Tóm lại, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: "Nhân dân ta rất tốt, nếu chi bộ khéo lãnh đạo và đảng viên hăng hái xung phong làm gương mẫu thì khó khăn gì cũng vượt qua, công việc gì cũng làm tốt". [7] Chính vì vậy, quan tâm hơn nữa đến công tác xây dựng chi bộ là một nhu cầu bức thiết đang đặt ra đối với thực tiễn đất nước nói chung và Đảng ta nói riêng hiện nay. Khi các chi bộ được quan tâm xây dựng, đều trở thành chi bộ "bốn tốt" theo ước nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chắc chắn Đảng ta sẽ ngày càng vững mạnh, tiếp tục lãnh đạo nhân dân ta tiến lên giành lấy những thắng lợi vẻ vang hơn nữa, vĩ đại hơn nữa trong tương lai sắp tới./.



[1] PGS,TS Phạm Hồng Chương, ThS Tô Hoàng Linh, Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chi bộ Đảng nông thôn, https://baotanghochiminh.vn.

[2] Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.2002, tập 12, tr.120.

[3] Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.2002, tập 10, tr.270.

[4] Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.2002, tập 12, tr. 150.

[5] Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.2002, tập 12, tr.210-211.

[6] Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.2002, tập 11, tr.171

[7] Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.2002, tập 10, tr.532.

 

Joomla inotur picma