SÁNG MÃI TẤM GƯƠNG ANH HÙNG LÝ TỰ TRỌNG - NGƯỜI ĐOÀN VIÊN THANH NIÊN CỘNG SẢN ĐẦU TIÊN

Email In PDF.

SÁNG MÃI TẤM GƯƠNG ANH HÙNG LÝ TỰ TRỌNG -

NGƯỜI ĐOÀN VIÊN THANH NIÊN CỘNG SẢN ĐẦU TIÊN

ThS. Trần Ngọc Sáng

Khoa Xây dựng Đảng

Từ ngày 20 đến ngày 26/3/1931, Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 2 đã họp và dành một phần quan trọng trong chương trình làm việc để bàn về công tác thanh niên. Cuộc họp đưa ra quyết định là các cấp ủy Đảng từ Trung ương đến địa phương phải cử ngay các ủy viên Ban chấp hành phụ trách công tác thanh niên. Đây là cơ sở để tổ chức Đoàn được hình thành trên quy mô cả nước. Sau này, Đại hội đại biểu toàn quốc của Đoàn lần thứ III[1] đã quyết định lấy ngày 26/3/1931 làm ngày thành lập Đoàn.

Quá trình hình thành và phát triển của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh gắn liền với lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc Việt Nam, với những tấm gương anh hùng bất khuất, hi sinh cả cuộc đời mình cho Tổ quốc, cho dân tộc. Một trong số đó chính là anh hùng Lý Tự Trọng - người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên.

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng sinh ngày 20/10/1914. Thân sinh của anh là cụ Lê Hữu Đạt. Do không chịu nổi cảnh áp bức, bóc lột của thực dân phong kiến, gia đình cụ Đạt đã chuyển sang Thái Lan sinh sống và tham gia hoạt động yêu nước. Anh Trọng được sinh ra tại làng Bản Mạy, tỉnh NaKhon (Thái Lan).

Khi còn nhỏ, anh Trọng được gia đình cho đi học tại ngôi trường trong Trại Cày do cụ Đặng Thúc Hứa - một sỹ phu yêu nước tổ chức. Sau đó, anh lại được gia đình đưa vào học tại “Hoa Anh học hiệu” - là trường chuyên dạy tiếng Trung và tiếng Anh. Vì vậy, anh biết được nhiều ngoại ngữ, bao gồm tiếng Trung, tiếng Anh và tiếng Thái Lan.

Năm 1924, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu (Trung Quốc) với bí danh Lý Thụy. Tháng 6/1925 Người sáng lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên - tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong thời gian này, Người chủ trương cần phải đưa các em thiếu niên ở trong nước, nhất là con em của các Việt kiều tại Thái Lan đưa sang Quảng Châu để đào tạo thành những cán bộ cách mạng sau này. Thực hiện chủ trương đó, một số đồng chí như Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn, Lê Hồng Phong, Phạm Hồng Thái... đã đến Thái Lan gặp các cụ Đặng Tử Kính và Phạm Thúc Hứa. Các anh đề nghị các cụ tuyển chọn một số học sinh đang theo học tại đây để đưa sang Quảng Châu theo yêu cầu của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.

Năm 1926, anh Trọng và 07 thiếu niên khác được chọn cử sang Trung Quốc học tập, rèn luyện. Đến Quảng Châu, để đảm bảo bí mật, các thành viên trong nhóm đều tự nguyện đổi thành họ Lý (theo họ của đồng chí Lý Thụy). Lê Hữu Trọng mang tên mới là Lý Tự Trọng từ đó.

Tại Quảng Châu, Lý Tự Trọng và các bạn được cử vào học tại trường Tôn Trung Sơn. Tuy chỉ ở bên nhau trong một thời gian ngắn, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc rất yêu quý Lý Tự Trọng bởi tư chất thông minh, có năng khiếu về ngoại ngữ và tinh thần nhiệt tình, hăng hái cách mạng của anh. Trong thời gian này, anh đã được kết nạp vào Hội Việt Nam cách mạng thanh niên.

Năm 1929, do sự khủng bố gắt gao của chính quyền Tưởng Giới Thạch, Lý Tự Trọng và một số đồng chí được tổ chức cử về nước hoạt động, nhằm tăng cường lực lượng cho Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ở trong nước. Về đến Sài Gòn, Lý Tự Trọng được giao nhiệm vụ làm liên lạc và phiên dịch cho các đồng chí lãnh đạo của Hội. Tháng 8/1929, do sự phân hóa của tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, An Nam Cộng sản đảng ra đời tại Nam Kỳ. Lý Tự Trọng khi ấy mới 15 tuổi nhưng đã trở thành đảng viên của An Nam Cộng sản đảng.

Ngày 09/02/1931, nhân dịp kỷ niệm một năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái, Xứ ủy Nam Kỳ quyết định tổ chức một cuộc tuyên truyền tố cáo tội ác của thực dân Pháp, kêu gọi quần chúng đấu tranh. Giữa lúc ấy tên thanh tra mật thám Pháp Le Grand dẫn lính ập tới. Để cứu đồng chí mình, Lý Tự Trọng buộc phải bắn chết Le Grand. Bị vây hãm ráo riết, Lý Tự Trọng đã bị bắt.

Trong Khám Lớn Sài Gòn, kẻ thù sử dụng rất nhiều hình thức tra tấn vô cùng man rợ để ép anh khai ra đồng chí của mình, song anh đã giữ vẹn khí tiết, không hề cung khai nửa lời.

Sau một thời gian không thu được kết quả gì, thực dân Pháp đành đưa anh ra xét xử. Lý Tự Trọng bị kết án tử hình. Đối mặt trước cái chết, anh vẫn không hề run sợ, chủ động biến phiên tòa của đế quốc thành một diễn đàn của người chiến sĩ cộng sản. Lời anh nói bất hủ của anh tại phiên tòa mãi trở thành ánh sáng soi đường cho các thế hệ thanh niên Việt Nam noi theo: “Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng và không thể là con đường nào khác”.[2] Phiên tòa xét xử Lý Tự Trọng đã trở thành một sự kiện thu hút sự quan tâm của đông đảo quần chúng trong và ngoài nước lúc bấy giờ.

Trước sức ép của dư luận tiến bộ trong nước và thế giới, thực dân Pháp không dám hành quyết công khai người anh hùng Lý Tự Trọng. Nửa đêm về sáng ngày 21/11/1931, chúng dựng máy chém ở ngay trong Khám Lớn (Sài Gòn) để thi hành án tử hình. Trước khi chết, anh đã hiên ngang hô to: “Đả đảo thực dân Pháp”, “Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm”, “Cách mạng Việt Nam thành công muôn năm”. Những lời ấy của anh đã cổ vũ mạnh mẽ, tạo một làn sóng dữ dội phản đối tội ác của thực dân Pháp, làm cho kẻ thù khiếp sợ và động viên, cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng trong cả nước lúc bấy giờ. 

Với tấm gương sáng ngời về lý tưởng cách mạng, Lý Tự Trọng đã vinh dự được Ban Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh công nhận là người Đoàn viên đầu tiên với tấm thẻ Đoàn viên danh dự số 1. Tên của anh cũng được đặt cho tên của một giải thưởng của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh dành trao tặng cho thanh niên. Nhiều trường học và con đường tại các địa phương trên cả nước cũng mang tên Lý Tự Trọng.

Lý Tự Trọng hi sinh khi chỉ mới 17 tuổi đời, song tinh thần bất khuất, quả cảm của anh đã góp phần tố cáo, vạch trần chế độ cai trị tàn bạo, hà khắc của thực dân Pháp không chỉ với Nhân dân ta mà với cả nhân dân Pháp. Noi gương anh, các thế hệ đoàn viên, thanh niên ngày nay đang cố gắng nỗ lực học tập và rèn luyện, dâng hiến tuổi thanh xuân của mình để xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, góp phần làm cho đất nước ngày càng giàu đẹp, vươn mình sánh vai các cường quốc năm châu. Đó cũng chính là cách thiết thực nhất để thể hiện lòng tri ân sâu sắc đối với những anh hùng đã hi sinh trọn cuộc đời mình cho Tổ quốc./.

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Vũ Quang Hiển chủ biên (2014), Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh: những chặng đường phát triển, Nxb Chính trị Quốc gia, HN.

2. Hồ Chí Minh toàn tập (2000), Tập 11, Nxb Chính trị quốc gia, HN.

3. Nhiều tác giả (2004), Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, nhân vật - sự kiện, Nxb Trẻ, HN.

4. Lê Quốc Sử (2016), Chuyện kể về Lý Tự Trọng, Nxb Kim Đồng, HN.

5. Văn Tùng (2005), Lý Tự Trọng - sống mãi tên anh, Nxb Thanh niên, HN.

 



[1] Đại hội diễn ra tại Hà Nội, từ ngày 23 đến ngày 25/3/1961.

[2] Anh Thư - Phạm Giang, “Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng…”, Báo điện tử Tạp chí xây dựng Đảng, ngày 20/10/2014.

 

Joomla inotur picma