ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CƠ SỞ LÀ VẤN ĐỀ QUAN TRỌNG ĐỂ HÌNH THÀNH NIỀM TIN VÀ BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ CỦA CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN

Email In PDF.

BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CƠ SỞ LÀ VẤN ĐỀ QUAN TRỌNG

ĐỂ HÌNH THÀNH NIỀM TIN VÀ BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ CỦA CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN

ThS. Đàm Xuân Tùng
Phó Hiệu trưởng

Bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên là tổng hợp các phẩm chất đạt đến trình độ để có thể tự quyết định một cách độc lập, sáng tạo, làm chủ hành vi chính trị của mình trước những bước ngoặt và tình huống phức tạp về chính trị, thực hiện tốt nhất nhiệm vụ được giao. Biểu hiện của bản lĩnh chính trị ở các phương diện: sự vững vàng, kiên định và nhạy cảm trước những biến động chính trị - xã hội; tích cực tham gia vào các quá trình chính trị - xã hội trên cương vị chức trách được giao; giải quyết chính xác, nhanh chóng và có hiệu quả những vấn đề nảy sinh ở cơ quan, đơn vị theo thẩm quyền. Bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên do nhiều yếu tố tạo nên, trong đó chủ yếu là các yếu tố: trình độ nhận thức, giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, lý tưởng chiến đấu vì mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; các tri thức khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, nhất là tri thức lý luận chính trị; tình cảm cách mạng, lòng yêu Tổ quốc, yêu thương nhân dân, tâm hồn trong sáng, thể chất khỏe mạnh; sự tôi luyện trong thực tiễn, đối mặt với những khó khăn, thách thức và sự tích lũy các kinh nghiệm hoạt động thực tiễn.

Bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển mọi mặt của bản thân cán bộ, đảng viên; công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên; xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên là một trong những yếu tố quan trọng hình thành bản lĩnh chính trị của Đảng.

Đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị là bộ phận của công tác tư tưởng, là quá trình tác động có mục đích, có hệ thống, nhằm giác ngộ, nâng cao nhận thức chính trị cho quần chúng, hướng họ tham gia vào cuộc đấu tranh cách mạng do Đảng lãnh đạo. Đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị do Đảng ta tiến hành là quá trình tổ chức, giảng dạy, truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong Đảng và nhân dân.

Đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị có vai trò rất quan trọng góp phần từng bước xây dựng thế giới quan, phương pháp luận khoa học, nhân sinh quan cộng sản, tạo nên bản lĩnh chính trị vững vàng, niềm tin vững chắc vào mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn, đạo đức và lối sống lành mạnh, tinh thần tự giác và tính tích cực trong quá trình công tác, hoạt động cách mạng cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới xã hội chủ nghĩa; góp phần đưa đường lối chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước thấm sâu vào quần chúng nhân dân, góp phần nâng cao nhận thức chính trị, giác ngộ cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, thúc đẩy họ hăng hái hành động thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của cách mạng do Đảng đề ra.

Khẳng định vai trò, ý nghĩa, mục đích, yêu cầu của công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, K.Marx nhà tư tưởng vĩ đại của giai cấp vô sản đã viết: “Vũ khí của sự phê phán cố nhiên không thể thay thế được sự phê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất; nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng”[1]. V.I. Lenin trong bối cảnh lịch sử của nước Nga lúc bấy giờ, nhấn mạnh: “Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng” và “chỉ đảng nào được lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong”[2]; phải: dạy cho giai cấp công nhân tự nhận thức được mình, có ý thức về mình, đem khoa học thay thế cho mộng tưởng; chúng ta phải tích cực giáo dục chính trị cho giai cấp công nhân, cố gắng phát triển ý thức chính trị của giai cấp công nhân… Không tiến hành công tác đó (công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị) thì hoạt động chính trị tất nhiên biến thành trò chơi, bởi vì hoạt động đó chỉ khi nào và trong chừng mực nào nó phát động được quần chúng… làm cho họ quan tâm và thúc đẩy họ tích cực tham gia các sự kiện thì nó mới có ý nghĩa trọng đại.

Còn Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định:

“a. Học để mà sửa chữa: Hăng hái theo cách mạng điều đó rất hay những tư tưởng chưa thật đúng theo tư tưởng cách mạng. Vì thế, cần phải học tập để sửa chữa cho đúng. Tư tưởng đúng thì hành động mới khỏi sai lạc và mới làm tròn nhiệm vụ cách mạng được.

b. Học để tu dưỡng đạo đức cách mạng: Có đạo đức cách mạng thì mới hy sinh tận tụy với cách mạng, mới lãnh đạo được quần chúng đưa cách mạng tới thắng lợi hoàn toàn.

c. Học để tin tưởng: Tin tưởng vào đoàn thể.

Tin tưởng vào nhân dân.

Tin tưởng vào tương lai của dân tộc.

Tin tưởng vào tương lai của cách mạng.

Có tin tưởng thì lúc ra thực hành mới vững chắc, hăng hái, lúc gặp khó khăn mới kiên quyết, mới hy sinh.

d. Học để hành: Học với hành phải đi đôi. Học mà không hành thì học vô ích. Hành mà không học thì hành không trôi chảy”[3]. Và Người còn chỉ rõ: “Đối với công việc kháng chiến và kiến quốc, lý luận là rất quan trọng. Không hiểu lý luận thì như người mù đi đêm”[4].

Hơn 90 năm qua, thấm nhuần tư tưởng của các nhà lý luận, trải qua thực thực tiễn đấu tranh cách mạng của dân tộc, Đảng ta luôn coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị và xác định đây là một trọng tâm của công tác Đảng. Ngay từ khi chưa thành lập Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổ chức các lớp tuyên truyền, học tập về chủ nghĩa Mác – Lênin cho các thế hệ cách mạng tiền bối như Trần Phú, Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị Minh Khai… Và sau khi thành lập Đảng rất nhiều các thế hệ tiếp nối của cách mạng Việt Nam được tuyên truyền, học tập lý luận chính trị. Trong khó khăn của kháng chiến, trong giam cầm, tù đày của Thực dân, Đế quốc, Đảng ta cũng không một phút lơ là công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, chúng ta đã biến “Nhà tù thành trường học Cộng sản”, nhà tù thành nơi học tập lý luận chính trị, rèn luyện bản lĩnh cách mạng… Nhờ đó, nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên của Đảng đã giữ vững khí tiết Người Cộng sản, ý chí và nghị lực vô cùng mãnh liệt để “Giàu sang không thể quyến rũ, nghèo khó không thể chuyển lay, uy vũ không thể khuất phục”[5], “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, “Thà chết chứ không chịu làm nô lệ”…

Ở Bà Rịa - Vũng Tàu, từ Chi bộ đảng đầu tiên được thành lập tại làng Phước Hải tháng 02/1934, với 03 đảng viên, 85 năm sau đã phát triển lên 565 tổ chức cơ sở đảng với gần 43 ngàn đảng viên. Trong suốt quá trình lãnh đạo đấu tranh chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và thực hiện công cuộc đổi mới, Đảng bộ tỉnh (chi bộ trước đây) đã luôn quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên như: giai đoạn tháng 10/1945, “đồng chí Trần Xuân Độ, Nguyễn Tấn Phúc đã mở nhiều lớp huấn luyện chủ nghĩa Mác – Lênin và chương trình Việt Minh ở Bà Rịa và Vũng Tàu”; giai đoạn tháng 4/1947, Tỉnh ủy Bà Rịa lâm thời được thành lập đã quyết định nhiều chủ trương, trong đó “duy trì hội nghiên cứu Mácxit công khai tuyên truyền rộng rãi chủ nghĩa Cộng sản”, thành lập Trường Thiếu sinh quân, đào tạo được 04 lớp cho 160 em, mở Trường Quân chính (giữa năm 1947) huấn luyện được 03 khóa; tháng 02/1960 Tỉnh ủy Bà Rịa tổ chức quán triệt Nghị quyết Trung ương 15 tại căn cứ Suối Đá Đen…[6] Vì vậy, đã tạo ra nhiều thế hệ cán bộ cách mạng, những người con ưu tú của Bà Rịa – Vũng Tàu, anh dũng, kiên cường, bất khuất hy sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc, của nhân dân như: Nhà cách mạng Dương Bạch Mai, Anh hùng LLVT liệt sỹ Võ Thị Sáu, Tạ Văn Sáu, Nguyễn Thị Hoa, ...

Với lớp lớp thế hệ cán bộ, đảng viên kiên trung, bất khuất, dưới sự lãnh đạo của Đảng, dân tộc ta đã vượt qua mọi khó khăn gian khổ và đã giành được thắng lợi rất vẻ vang, mở ra thời đại phát triển rực rỡ nhất trong lịch sử dân tộc ta – thời đại Hồ Chí Minh. Mở ra kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Thực tiễn đã khẳng định, sự lãnh đạo đúng đắn và sáng suốt của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Đảng ta đã luôn luôn nắm vững, vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, đề ra đường lối chính trị đúng đắn, đáp ứng yêu cầu phát triển của cách mạng. Đường lối đó đã thấm sâu vào đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng, vào nhân dân thông qua công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị do Đảng tiến hành, với nhiều hình thức, phương pháp phong phú và sinh động, nhằm nâng cao ý thức chính trị, giác ngộ cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Sau năm 1975, thống nhất đất nước, Đảng bộ Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo, Đảng bộ tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (năm 1991) càng quan tâm hơn đến công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, xây dựng bản lĩnh cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, do đó nhiều mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tăng trưởng GDP (GRDP), nâng cao mức sống người dân, xây dựng hệ thống chính trị được thực hiện thắng lợi, góp phần xây dựng quê hương Bà Rịa – Vũng Tàu ngày càng giàu, đẹp. Giai đoạn 2015-2020, chỉ tính riêng tại Trường Chính trị theo chỉ đạo của Tỉnh ủy đã mở mới được 168 lớp đào tạo TCLLCT-HC, bồi dưỡng QLNN ngạch chuyên viên, chuyên viên chính và bồi dưỡng Đảng, Mặt trận, đoàn thể với hơn 9.000 lượt học viên là cán bộ, công chức, viên chức tham gia.

Trong nhiệm kỳ qua, công tác giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị đã đạt được một số thành tựu nổi bật là: (i) đã triển khai và thực hiện đầy đủ, hệ thống, đa dạng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị do các cơ quan Trung ương biên soạn: Học viện CTQG Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương, các bộ ban, ngành, như: Chương trình bồi dưỡng kết nạp đảng, bồi dưỡng đảng viên mới, đào tạo sơ cấp, trung cấp, cao cấp LLCT, bồi dưỡng cập nhật kiến thức mới, bồi dưỡng cán bộ nguồn…; phương pháp đào tạo, bồi dưỡng, quản lý, đánh giá được đổi mới thường xuyên đã nâng cao chất lượng của đào tạo bồi dưỡng. (ii) đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị đã góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của địa phương, đặc biệt trong công tác xây dựng Đảng, phòng chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. (iii) các cấp ủy đã có nhận thức đầy đủ hơn về vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị; đã chú ý đến xây dựng kế hoạch cụ thể, cử cán bộ, công chức, viên chức tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng; quan tâm dành nguồn kinh phí khá lớn cho công tác đào tạo, bồi dưỡng… Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế: (i) chất lượng và hiệu quả học tập chưa cao, chưa tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ. Việc mở lớp còn mang tính đại trà, nhiều loại đối tượng cùng ngồi trong một lớp, số lượng lớp còn đông, nhận thức của một bộ phận người học còn chưa đúng nên đã ảnh hưởng đến kiểm tra, kiểm soát, chất lượng. Trong quá trình giảng dạy chưa thật chủ động, sáng tạo, chưa nghiên cứu giải quyết nhiều các vấn đề của thực tiễn, tính chiến đấu, tính định hướng chưa cao; phương pháp tiến hành chưa linh hoạt, chưa tạo nhiều hứng thú… (ii) chế độ chính sách dành cho người dạy, người học vẫn còn điểm bất hợp lý, chưa phù hợp, đặc biệt trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn bổ sung lý luận, đào tạo nâng cao trình độ tiến sĩ cho đội ngũ giảng viên.

Ngày nay, bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có những diễn biến, thay đổi khó lường có nhiều ảnh hưởng đến nhận thức, tư tưởng, bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên, đòi hỏi công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị phải có những phương thức, biện pháp thích hợp để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới. Do đó, để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cần tập trung làm tốt một số vấn đề cơ bản sau:

Một là, cần tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các quy định, nghị quyết, chỉ thị của Trung ương về học tập và đào tạo bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên như: Quy định 54-QĐ/TW ngày 12/9/1999 của Bộ Chính trị Về chế độ học tập lý luận chính trị trong Đảng; Nghị quyết 32-NQ/TW ngày 26/5/2014 của Bộ Chính Trị Về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ lãnh đạo, quản lý; Nghị quyết 37-NQ/TW ngày 09/10/2014 của Bộ Chính trị Về công tác lý luận và định hướng nghiên cứu đến năm 2030; đặc biệt Chỉ thị 23-CT/TW ngày 09/02/2018 của Ban Bí thư Về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả học tập, nghiên cứu, vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong tình hình mới…

Hai là, phải xác định rõ: đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên là việc làm thường xuyên, liên tục, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trực tiếp là của cấp ủy đảng, người đứng đầu; cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cụ thể, phù hợp với từng nhóm đối tượng; khắc phục tình trạng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị để “trả nợ”, đạt chuẩn bổ nhiệm. Chú trọng xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình đào tạo, bồi dưỡng thiết thực, hiệu quả; mục tiêu của các chương trình phải là nâng cao trình độ lý luận chính trị, mở rộng tầm nhìn, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên, bám sát và phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng, tích cực tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy phong trào thi đua ở địa phương.

Ba là, đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận tiếp tục làm rõ hơn, khẳng định tính đúng đắn, vượt trước, những giá trị phổ quát, bền vững của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà thực tiễn đang diễn ra như: quan điểm làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu, sở hữu toàn dân, sở hữu tập thể... Để làm được điều này, hằng năm cấp ủy đảng cần bố trí một phần kinh phí phù hợp cho Trường Chính trị để phục vụ các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn các hoạt động kinh tế, xã hội của địa phương và phải coi đây là nhiệm vụ thường xuyên của nhà trường.

Bốn là, tiếp tục xây dựng đội ngũ giảng viên có chất lượng, có kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, có phương pháp giảng dạy và tâm huyết với nghề. Điều chỉnh, bổ sung chế độ, chính sách đãi ngộ phù hợp đối với người dạy và người học, ưu tiên đào tạo nâng cao trình độ tiến sỹ cho đội ngũ giảng viên.  Tiếp tục rà soát, bổ sung các quy chế, quy định về phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương, cơ sở đào tạo trong nghiên cứu, tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra, quản lý và tổ chức đào tạo.

Năm là, phát huy tính tích cực, tự giác rèn luyện bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên và xây dựng cơ chế thúc đẩy cán bộ, đảng viên tự nâng cao bản lĩnh chính trị.

Tự học tập, tự giác tu dưỡng, rèn luyện của cán bộ, đảng viên là phương thức chủ yếu và trực tiếp để họ tự mình nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ, năng lực công tác đáp ứng được yêu cầu, đòi hỏi của sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế. Muốn vậy, các cấp ủy đảng cần tăng cường công tác giáo dục thường xuyên cho đội ngũ cán bộ, đảng viên về tiêu chuẩn đảng viên, về tầm quan trọng của việc tự tu dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị. Bên cạnh đó, các cấp ủy cần tạo môi trường, điều kiện, nhất là tạo ra các phong trào để cán bộ, đảng viên tích cực, tự giác tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị./.



[1] K. Marx – F. Engels: Toàn tập, Nxb.CTQG, HN.1995, t.12, tr.580

[2] V.I. Lenin: Toàn tập, Nxb.Tiến bộ, Moscow.1975, t.6, tr.30, 32.

[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.CTQG, HN.2000, t.6, tr.50.

[4] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.CTQG, HN.2000, t.12, tr.231.

[5] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb.CTQG, HN.2000, t.6, tr.184.

[6] Tập bài giảng phần tình hình nhiệm vụ của địa phương thuộc Chương trình đào tạo TCLLCT-HC, Ths.Ngô Thị Liên chủ biên, Nxb.CTQG, H.2019.

 

Joomla inotur picma