VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY PHÙ HỢP VỚI MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ HỌC VIÊN TẠI MÔN HỌC “MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ, NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT XÃ HỘI CHỦ NGHĨA” TRONG CHƯƠNG TRÌNH TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Email In PDF.

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY PHÙ HỢP VỚI MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ HỌC VIÊN TẠI MÔN HỌC “MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ, NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT XÃ HỘI CHỦ NGHĨA” TRONG CHƯƠNG TRÌNH TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Nguyễn Thị Huyền Trang

GV Khoa Nhà nước và pháp luật

Trường Chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là đơn vị sự nghiệp trực thuộc tỉnh ủy, thành uỷ. Trường có chức năng, nhiệm vụ chung là tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp cơ sở, cán bộ, công chức, viên chức ở địa phương về lý luận chính trị - hành chính; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; kiến thức và chuyên môn nghiệp vụ về công tác xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội; kiến thức về pháp luật và quản lý nhà nước.

Như vậy, có thể thấy đối tượng học viên tại các trường chính trị tỉnh là đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong hệ thống chính trị của tỉnh; đối tượng học viên này hết sức phong phú và đa dạng, đây vừa là thuận lợi nhưng cũng là khó khăn đối với công tác giảng dạy ở trường:

-         Về thuận lợi:

Tất cả học viên ở trường chính trị tỉnh đều ở tuổi trưởng thành, đã có thời gian công tác nhất định tại các cơ quan nhà nước, các ban ngành, các đơn vị trong tỉnh, thậm chí một số học viên còn có địa vị nhất định trong xã hội. Hầu hết học viên tại trường chính trị có trình độ chuyên môn cao, vì thế, họ có nhiều kinh nghiệm thực tiễn cả trong quan hệ xã hội và trong công việc chuyên môn, những kinh nghiệm ấy nếu có cơ hội cho họ trao đổi, tranh luận sẽ làm cho chất lượng bài giảng tốt hơn. Đồng thời họ có ý thức tổ chức kỷ luật cao, họ có thể mạnh dạn nêu vấn đề và trao đổi, thảo luận các vấn đề để đi đến kết luận trong quá trình học tập.

Mặt khác, hầu hết học viên trường chính trị đã học qua các trường lớp về chuyên môn, nghiệp vụ nên có nền tảng cơ bản về kiến thức; có khả năng liên hệ logic, hệ thống giữa lý luận và thực tiễn.

-         Về khó khăn:

Do các học viên là cán bộ, công chức, viên chức ở các cơ quan ban ngành khác nhau, thực hiện các chức năng nhiệm vụ khác nhau nên nhu cầu về đào tạo bồi dưỡng cũng khác nhau.

Các lớp mở tại trường Chính trị tỉnh chủ yếu là học không tập trung, vừa học vừa làm. Do đó, học viên còn phải chịu nhiều áp lực từ công việc cơ quan, gia đình, điều này ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập.

Về mục tiêu học tập của học viên, hiện nay vẫn còn nhiều học viên nghĩ rằng đi học chỉ vì “bằng cấp”, vì “hợp thức hóa” nên động lực học tập chưa thực sự thúc đẩy họ phát huy tinh thần học tập của mình.

Từ một số đặc điểm của học viên như trên, việc lựa chọn hướng tiếp cận và phương pháp giảng dạy phù hợp là rất quan trọng để khắc phục những yếu điểm và phát huy những thế mạnh của họ. Lựa chọn nội dung dạy học có liên quan tới kinh nghiệm và những vấn đề mà họ gặp phải cũng không kém phần quan trọng. Để làm được điều này, những nguyên tắc sau cần được áp dụng trong quá trình xây dựng và triển khai bài giảng tại trường chính trị:

- Ấn tượng đầu tiên: những hành động đầu tiên, thông tin ban đầu rất quan trọng vì luôn gây ấn tượng mạnh và sâu sắc đối với người học. Để thu hút được sự quan tâm chú ý của học viên, ngay từ đầu giảng viên cần biết lựa chọn những nội dung ấn tượng, chính xác, ngắn gọn và đảm bảo họ có cảm giác là họ có thể làm đúng ngay từ lần đầu. Điều này cũng giảm bớt sự hoài nghi, tự ái và khơi dậy lòng tự trọng của họ.

 - Sự phù hợp: học viên lớn tuổi chỉ thực sự quan tâm đến những nội dung, vấn đề có liên quan thiết thực đến công việc cũng như cuộc sống của họ. Do đó, việc sử dụng nội dung, phương pháp và thực hành phù hợp với nhu cầu của họ là yếu tố quyết định đến hiệu quả, thành công của việc dạy học, giảm cảm giác mệt mỏi và khuyến khích học viên chia sẻ chính kiến.

 - Động cơ học tập: học viên thực sự học và có động lực khi họ nhìn thấy lợi ích trong từng bài giảng. Giảng viên phải truyền tải những vấn đề mà học viên cần chứ không chỉ truyền tải những kiến thức mà giảng viên có.

 - Chủ động/tích cực: học viên sẽ học được nhiều hơn khi họ tích cực và chủ động tham gia vào quá trình học vì "học qua làm". Nghĩa là cần sử dụng bài tập thực hành, đặt nhiều câu hỏi, đưa ra các tình huống trải nghiệm… để cho học viên thảo luận.

 - Giao tiếp hai chiều: giảng dạy cho học viên lớn tuổi không thể chỉ được hiểu đơn thuần là quá trình “chuyển tải thông tin một chiều” mà là một quá trình “giao tiếp hai chiều”. Giao tiếp hai chiều trong dạy học chính là sự cho và nhận kiến thức từ hai phía, giữa học viên và giảng viên, giữa các học viên với nhau. Điều này cũng thể hiện sự tôn trọng chính kiến, kiến thức và kinh nghiệm thực tế của học viên.

- Sử dụng nhiều giác quan: việc học của học viên sẽ có hiệu quả hơn nếu sử dụng nhiều giác quan cùng một lúc như thính giác, thị giác, xúc giác... Nên sử dụng phối hợp nhiều phương pháp khác nhau trong quá trình dạy học để giúp học viên có thể vừa được nghe, nói, đọc, viết và thư giãn để giảm bớt cảm giác mệt mỏi, tăng khả năng học tập.

Khi giảng dạy phân môn Nhà nước và pháp luật trong chương trình TCLLCT-HC tại trường chính trị, đòi hỏi người giảng viên cũng phải áp dụng các nguyên tắc giảng dạy trên để đạt được hiệu quả trong quá trình giảng dạy, tạo hứng thú cho học viên trong quá trình học tập.

Trước khi lên lớp, ngoài việc chuẩn bị nội dung bài giảng thật kỹ, giảng viên cần chủ động tìm hiểu đối tượng học viên của từng lớp. Vì thành phần học viên ở trường Chính trị rất đa dạng, họ có thể là cán bộ, có thể là công chức, có thể là viên chức; họ làm việc ở các cơ quan khác nhau, trình độ chuyên môn khác nhau, độ tuổi khác nhau. Khi nắm được đối tượng học viên của từng lớp, giảng viên sẽ chủ động có kế hoạch cho từng bài giảng, tiết giảng; giảng viên cần sử dụng thiết bị, phương tiện dạy học gì, phương pháp giảng dạy nào, chọn trọng tâm của bài ở phần nào đều phải có sự chuẩn bị trước, như vậy chất lượng bài giảng sẽ đạt hiệu quả cao hơn.

Ví dụ, khi giảng dạy bài Pháp luật thực hiện dân chủ ở cơ sở. Tùy thuộc vào từng đối tượng học viên, giảng viên sẽ chọn phần nào là trọng tâm của bài. Nếu học viên là cán bộ công chức ở xã, phường, thị trấn thì tập trung trọng tâm ở phần Pháp luật thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn (Pháp lệnh số 34/2007/PL-UBTVQH11 về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn). Tuy nhiên, nếu học viên là đối tượng viên chức công tác tại các trường học thì phần trọng tâm lại là phần Pháp luật thực hiện dân chủ trong hoạt động cơ quan (Nghị định số 04/2015/NĐ-CP về thực hiện dân chủ trong cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập).

Do đối tượng học viên trường Chính trị tỉnh là những người làm việc trong hệ thống chính trị ở cơ sở, họ đã có những hiểu biết nhất định về vấn đề nhà nước và pháp luật, đồng thời họ có kiến thức thực tiễn phong phú. Đây là một tư liệu rất quý mà giảng viên có thể khai thác, giúp học viên phát huy trong quá trình học tập. Vì vậy, khi giảng dạy môn Nhà nước và pháp luật trong chương trình trung cấp LLCT-HC, giảng viên có thể kết hợp nhiều phương pháp khác nhau như thuyết trình, hỏi đáp, sàng lọc, nêu ý kiến ghi lên bảng, thảo luận nhóm... Giảng viên không nên chỉ truyền đạt kiến thức một chiều mà cần tăng cường thời lượng thực hành trao đổi các nội dung học với học viên, nhằm khai thác vốn kinh nghiệm của học viên đồng thời tạo cơ hội cho học viên trao đổi, giao lưu học hỏi lẫn nhau và tăng khả năng lưu giữ thông tin của họ. Qua đó, giảng viên cũng có thể học hỏi được kiến thức thực tiễn từ chính các học viên. Như trong bài Hệ thống chính trị và đổi mới hệ thống chính trị ở nước ta hiện nay, khi giảng về các thiết chế chính trị trong hệ thống chính trị ở Việt Nam, giảng viên có thể chia học viên thành các nhóm theo đơn vị công tác (tổ chức đảng, chính quyền, tổ chức chính trị - xã hội) và cho các nhóm chia sẻ về thực tiễn hoạt động của các tổ chức, đơn vị mình, từ đó đánh giá được hoạt động của hệ thống chính trị ở địa phương hiện nay.

Trong một số bài như bài Các ngành luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam, bài Thực hiện pháp luật và tăng cường pháp chế XHCN, giảng viên có thể nêu tình huống gắn với công việc của học viên để họ thảo luận, từ đó hướng dẫn họ kỹ năng tìm kiếm văn bản quy phạm pháp luật để áp dụng giải quyết cho một tình huống xảy ra trong thực tiễn công việc của họ. Như vậy học viên sẽ thấy được lợi ích của chương trình học, hình thành ở họ động cơ học tập đúng đắn, giúp họ tự giác học tập.

Từ những phân tích trên có thể thấy, để áp dụng các phương pháp giảng dạy phù hợp với từng bài giảng của môn Nhà nước và pháp luật là một cấp thiết đối với các giảng viên. Muốn áp dụng được đa dạng các phương pháp giảng dạy, trước hết giảng viên phải nắm chắc nội dung bài giảng mà mình đảm nhiệm giảng dạy, chỉ khi nắm chắc nội dung của bài thì mới có thể triển khai các phương pháp giảng dạy khác nhau được; đồng thời giảng viên phải thường xuyên bám sát thực tiễn, tích cực gắn với cơ sở, đi nghiên cứu thực tế, cập nhật các văn bản pháp luật mới, các thông tin thời sự trong nước và ở địa phương.

 

Joomla inotur picma